8 lipca 2026 r. wejdzie w życie większość przepisów ustawy z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 473). Prezydent RP podpisał ustawę 2 kwietnia i skierował ją w trybie kontroli następczej do Trybunału Konstytucyjnego. Nie wstrzymuje to jednak wejścia w życie nowych przepisów. Nowelizacja nadaje Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.
Przekształcenie umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę będzie odbywać się dwuetapowo. Inspektor pracy wyda polecenie usunięcia naruszeń dotyczących funkcjonowania umowy cywilnoprawnej, lub faktycznego świadczenia pracy przez osobę za wynagrodzeniem, w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę. Jeśli te naruszenia nie zostaną usunięte, okręgowy inspektor pracy stwierdzi w drodze decyzji istnienie stosunku pracy.
Od decyzji będzie przysługiwało odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Odwołanie będzie można wnieść na piśmie za pośrednictwem okręgowego inspektora pracy w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Ustawa przewiduje 12-miesięczny okres abolicji dla podmiotów, które dobrowolnie dostosują istniejące umowy cywilnoprawne do umów o pracę.
Przekwalifikowanie umowy cywilnoprawnej na stosunek pracy oznacza zmianę źródła przychodu – z dotychczasowej działalności wykonywanej osobiście (umowy zlecenia) lub pozarolniczej działalności gospodarczej (kontrakt B2B) na przychód ze stosunku pracy. Decyzja stwierdzająca istnienie stosunku pracy wywoła skutki nie tylko na gruncie prawa pracy, ale również prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych od dnia jej wydania.
Podstawa prawna:
Ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 473).
